Havalar sogumaya basladı. Hasat yakınlasıyor. Bütün bir yılın emeginin karsılıgını alacagımız günler yakın. Hepinize bol ve kaliteli hasatlar diliyoruz. Bu dönemde sıcaklık, havalandırma, sulama ve gübrelemeye dikkat edilmelidir.
Sulama;
Sulama ve buna baglı olarak damlama ile gübreleme haftada 2 sefere düsürülebilir. Gübreleme; Fidanların gelisme durumuna dikkat ederek önerilen gübreler ile haftada 2 sefer gübreleme sürdürülmelidir. Fidanların gelisme durumuna göre azot ve fosfor uygulaması azaltılarak bitirilmeli, sadece potasyumlu gübrelere geçilmelidir. Tarakların tamamen açılması ve yeterli fidan iriligine ulasmamızla verilen azot miktarı haftada dekara 250 grama kadar düsürülebilir. Bu dönemde verilecek azot/potas oranı 1/20 olabilir. Ortalama olarak hasada kadar her suda dekara 200 gr Azotlu, 4 kg % 50 civarında Potasyumlu gübre verilmelidir. Ayrıca 15 günde 1 sefer tek basına 2,5 kg Kalsiyumlu, 250 gr da Magnezyumlu gübre verilmelidir. Yapraktan uygulanabilen bazı Potasyumlu ve Kalsiyumlu gübreler meyvelere uygulanmaya baslanabilir. Havalandırma;
Sıcaklıga dikkat ederek, sera tepesi kapatılmalı, kıs için seranın tamamı gözden geçirilmelidir. Alın havalandırması sürdürülmelidir. Havaların yavas yavas soguması nedeniyle özellikle gece sıcaklıkları 16-18 derecenin altına düsmeye baslamıstır. Tepe ve yan havalandırma pencerelerini kapatarak, alınları her gün aksama dogru kapatıp, ertesi gün ögleye dogru açarak karbondioksit gübrelemesi yapabiliriz. Havalandırma iyi yapılmazsa hasat zamanı gecikir.
Sıcaklık;
Sıcaklıklara dikkat edilmelidir. Her gün gündüz saat 11 den itibaren aralıklı olarak sisleme çalıstırılmalı, son dakikalarda sislemeden azotlu ve potasyumlu yapraktan alınabilen gübreler verilmelidir. Muz yıl boyunca aylık ortalama 26-27 sıcaklık ister. 15-16 °C'nin altında gelisme gerilemekte, 2-3 °C.de zararlı olmaktadır. O°C ve hemen altındaki sıcaklıklarda üst kısım ölmekte, -4 °C'nin altında tatlı gövde zarar görmektedir. Soguktan zarar görmüs, donmus meyveler siyah bir renk alır, sertlesir ve olgunlasmazlar. Muz gece ile gündüz sıcaklık farklarının az olmasını ister. Kıs en düsük sıcaklık ortalamalarının 12 °C 'den asagı düsmedigi ve sıcaklık farklarının az oldugu iklimlerde iyi yetisir. Sıcaklıgın 12 °C’ın altında düsmesi halinde meyve içinde hücre içerigi degismektedir. Meyvenin uzunlamasına kesitinde kahverengi çizgilerin olustugu görülür. Bu olay, muz meyvesinin bitki basında normal gelismesini yavaslatır ve sonradan olgunlasmasını aksatır. Düsük sıcaklıklardan etkilenmemek için muzun dogurmasını ayarlamak gerekir. Gebelik mevsimi de sıcak dönemlerde olmalıdır. Gebelik serin ortamda olursa meyveler küçük parmaklı olacaktır. Düsük sıcaklıklara karsı seraların sobalarla ısıtılması veya sisleme-yagmurlama sistemleriyle korunması alınabilecek önlemlerdendir. Her serada mutlaka olması gereken ve sera içinde ortaya bir yere, muzun yapragı altına ortalama 1,5 metre yükseklige asılan gece-gündüz termometresi ile sıcaklık sürekli kontrol edilmelidir.
Nem:
Muz yüksek sıcaklık yanında, yüksek neme de ihtiyaç duyar. Oransal nem % 60’dan asagı düsmemelidir. Ancak bazı hastalıkların yayılmaması ve muzda gelismenin devam etmesi açısından % 90 ‘ın üzerindeki doygun nemin de ortamda olmaması gereklidir. Bu nedenle seralarda fazla nemin atılması için mutlaka alın ve tepe havalandırmalarına dikkat etmek gereklidir. Seranın sürekli aglaması, çiftçinin de aglamasına neden olacaktır. Parmaklar üzerindeki neme dikkat edin... Bu dönemde sera içinde baslayan yüksek oransal nem,meyve parmaklarının ıslak kalmasına ve ıslak kalan parmak ucundaki çiçek uçlarında meydana gelen enfeksiyonlardan da meyve içine degisik mantari hastalıklar girmektedir. Kursuni küf ve Fusarium gibi mantari hastalıklar dısında ıslak çürüklük yapan bakteriyel hastalıklar da gözlenmektedir. Ayrıca thrips, pamuklu bit gibi zararlılarda gelismektedir. Meyve parmaklarında küçük noktalar halinde lekeler de yapan bu zararlılar ve hastalıklar için uygun böcek öldürücü ve mantari ilaçlar kullanmalıyız. Meyve üzerindeki bu lekelerin, seraların batı kısımlarında ögleden sonra günesi ile fazla ısınan kenarlarda, ısınan meyve üzerine 1-2 ilaç karısımının yakıcı etkisi ile de olustugu tesbit edilmistir. Ayrıca havasız kalan muz meyvelerinde pas böcüsünün de benzeri zararlar yaptıgı bilinmektedir. Bu belirtilere karsı ilaç kullanırken ilacın sistemik olmamasına ve ilaç-hasat arası sürenin kısa olmasına dikkat etmeliyiz. Havalandırma için asırı yaprak budaması yerine sarkan hevenklerin üstündeki yaprak ayaları oyulmak suretiyle açılan hava bacaları ile, en az zararla en iyi uygun havalandırma yapılabilir.
Bakım;
Hevengin kırılmaması için destekler kullanılmalıdır. Hevengin altından sarkan erkek çiçek kısımları en alt taraktan 10-15 cm asagıdan olacak sekilde kesilmelidir. Meyve hastalılarına dikkat edilmeli, hevenkler mantari ilaçlarla ilaçlanmalıdır.
Hayvan Gübresini Yıkayın,ilaçlayın:
Hayvan gübrelerine içinde barındırdıgı tuz ve nematodlar için özel uygulama yapılmalıdır. Hayvan gübresi ortalama 1 metre yükseklikte yıgın haline getirilmeli, üzerine 1 kamyon gübreye 4 kg Mocap, Condor, Basamid gibi kontak etkili, gaz haline de geçebilen nematod ilaçlarından bol su ile verilmeli ve gübrenin üzeri plastik örtü ile kapatılarak ilacın gaz haline de geçerek 2 gün süre ile etki etmesi saglanmalıdır. Bu uygulamalardan sonra özellikle kısa girerken gövdenin ve fidanların düsük sıcaklıklardan korunması amacıyla yanmıs hayvan gübresi muzların ve fidanların gövdesinin çevresine yıgılmaktadır. Açık muz yetistiriciliginden kalma olan bu alıskanlıgın seralarda devam etmesi sonucu, yıgılan gübrelerin içinde kıs boyunca gelisen muz kökleri, bakımla birlikte gübrenin toprak üzerine dagıtılmasıyla açıkta kalarak muzun zarar görmesine neden olunmaktadır. Bu nedenle hayvan gübresi agaçların dibine yıgılmamalı, toprak yüzeyine 5-10 cm. kalınlıkta serilmelidir. Bu uygulama topragın ve toprak üstündeki ortamın sıcaklıgını artırıcı etki yapacagından yararlı olacaktır.
Meyve Kabugu Çatlamalarına BOR:
Geçen yıl büyük sıkıntı yasadıgımız, büyük iklim degisiklikleri nedeniyle ortaya çıkan meyve kabugu çatlamalarını azaltmak, meyve kabugunun direncini artırmak amacıyla 10-15 gün aralıklarla dekara 2-3 kg verilen Kalsiyumlu gübreye ek olarak en az % 9 BOR içeren damlama gübrelerinin de verilmesinde yarar vardır. Dekara Ekim ayında 250 gr ve Kasım ayında 250 gr olmak üzere 2 sefer vermemiz yeterlidir.
Damlamadan Sistemik Sıvı Bakır;
Seraların tepe ve yan havalandırmalarının kapatılmasıyla yükselen nem meyve parmaklarında ve bitkinin degisik bölgelerinde mantari veya bakteriyel hastalıklar yapabilir. Bu nedenle koruyucu ilaçlama olarak en az % 8 Bakır içeren sistemik sıvı bakırlı ilaçlardan ayda 1 sefer dekara 1 kg dozda uygulama yapmamız yararlı olacaktır.
Yeni Tesis Muz Bahçeleri;
Ekonomik durumu iyi olan üreticilerimizin sera tesisini bu aylarda yaptırmalarında ve fidanlarını en geç Aralık ayına kadar dikmelerinde yarar vardır. Bu dönem dikimlerde tatmin edici verim alınabilmektedir. Yeni tesislerde toprak hazırlıgı çok önemlidir. Sera çevresine derin bir drenaj kanalı açılmalıdır. Toprak isleme öncesi kullanılacak çiftlik gübresinin buhar haline gelen nematod ilaçlarıyla ilaçlandıktan sonra yıkanarak sera içine tasınması, yaptırılantoprak analizi sonrası önerilen kimyasal gübrelerin toprak üzerine çiftlik gübresiyle serilmesi ve derin toprak isleme yaparak topragın en az 30-35 cm derinlige kadar iyice karıstırılması gerekir. Daha sonra fidanlar dikilmeden çıkıs öncesi kullanılan ot ilaçlarıyla toprak yüzeyinin ilaçlanması da yararlı olur. Fidanlar dikilmeden, bahçe girisine açılan en az 500 litrelik bir su havuzuna 1 kg sistemik nematod ilacı, 400 gr sistemik kök çürüklügü ilacı, 1 kg Hümik asit ve 250 gr köklendirici ilacın karıstırılarak hazırlanması gerekir. Hazırlanan bu havuza dikilmek için getirilen muz fidanları, kökleri ve kök bölgesindeki toprakları iyice temizlendikten ve kök bogazındaki fidancıklar iyice kazındıktan sonra konulmalıdır. Havuzda en az yarım saat bekletilen muz fidanları, 15-20 cm derinlikte açılan dikim kanallarına, 3*1,65-1,75 m aralıklarla tek tek çapraz olarak dikilebilir. Sıraların dikim yönünün kuzey-güney yönünde olması günes ısıgından daha iyi yararlanmaları için gereklidir. Dikimden hemen sonra bolca can suyu verilmeli, sulama hemen hemen her gün yapılacak sulama saatine göre tekrarlanmalıdır. Gündüz su kaybını azaltmak ve ortam nemini yükseltmek için sislemeler çalıstırılmalıdır.
Kök Çürüklükleri ve Nematod Mücadelesi için son ay;
Muz bahçelerinin bas belası nematodlar ve bunların ortaya çıkardıkları kök çürüklükleri için mücadelede bu ay son aydır. Nematodların topragın ısınmasıyla, toprak yüzeyine çıktıkları Mayıs-Haziran aylarından bu yana toprak yüzeyinde yogunlastıkları bilinmektedir. Topragın sogumasıyla, nematodlar toprak derinligine girmeden, toplu halde mücadele edilebilecek son dönem olarak degerlendirmeliyiz. Nematotdan ve kök çürüklüklerinden sıkıntı çeken bahçelerde bu dönemde yapılacak mücadele, nematod yogunlugunu azaltacak, fidanları rahatlatacaktır. Bu dönemde mücadele yapılırsa, bakım zamanı mücadele ihtiyacı olmayabilir. Yapılacak mücadelede kesinlikle degme etkili, meyveye geçmeyen nematod ilaçları tercih edilmelidir.
Hevenklerin Uç Kesimi-Bu dönem önerilmiyor;
Erken hasat ve tarakların esit sekilde gelismesi, parmakların en alttan itibaren doldurması için önerilen hevengin koçan halinde iken ucundan 1/3 oranında kesilmesi veya açılan hevengin en alt kısmında bulunan erkek çiçeklerin koparılması islemi bu ay yapılmamalıdır. Eger bu ay içinde yapılacak olursa yükselen nem kesilen yerlerden çürüme yapabilmektedir.
Çiftlik Gübreleri bu ay alınabilir;
Kısa girerken yıkayıp-ilaçlayarak sera içine tasınmasını önerdigimiz iyi yanmıs çiftlik gübrelerini bu ay alarak seraya tasıyabiliriz. Sera içine tasınan çiftlik gübresi bitki diplerini yıgılmamalı, toprak yüzeyine yorgan gibi serilmelidir.
Hasat Sırasındaki Berelenmelere Dikkat;
Bütün bir yıl özene bezene yetistirdigimiz muzların, tasıma sırasındaki dikkatsizlikler, üst üste yıgarak tasıma, yerlere bırakıverme gibi dikkatsizlikler yüzünden berelenmesine izin vermemeliyiz. Hasadı yapılacak muz hevengi kalınca bir minder veya süngerle sarılmalı, isçinin omzuna konan minder üzerinde tasıma rayına getirilmeli, sarıldıgı örtü ile dik olarak isleme yerine getirilmeli ve burada mümkün oldugu kadar askıda, berelenmeden islenerek kasalanmalıdır. sleme sonrası kesilen yerlerin kararmaması ve mantari hastalıkların gelismemesi için uygun ilaçlarla ilaçlanmalıdır. Tezgahtaki raf ömrünü uzatacak ve meyve kalitesini koruyacak bu uygulamaların, bütün bir yılın emegini koruyacagı unutulmamalıdır.
Muzda Toprak-Yaprak Tahlilleri Yapılma Zamanı Geldi;
Muzda iyi bir yetistiricilik için gerekli olan gübreleme için yapılması gereken toprak ve yaprak tahlilleri için en uygun örnek alma zamanı Ekim ayıdır. Bahçe içinde degisik yerlerden, topragın 30-35 derinligine kadar alınan toprak örneklerine, hevenkten geriye dogru son çıkan 3. yapragın, ortasından yapragın iki kenarından 8-10 cm lik iki serit seklinde alınacak yaprak örnekleri de eklenerek analizleri yaptırılmalıdır. Alanya lçe Tarım Müdürlügü bünyesinde kurulan Toprak-Yaprak tahlil laboratuvarı ile Alata Bahçe Kültürleri Arastırma Enstitüsü laboratuvarı, Antalya Narenciye Arastırma Enstitütüsü Laboratuvarı ve Özel laboratuvarlar bu konuda hizmet vermektedirler.